รัสเซียสั่งแบนการเทรดคริปโตแบบ P2P และกระเป๋า Self-Custody บังคับใช้ผ่านธนาคารรัฐ

เกิดอะไรขึ้นในวงการคริปโตของรัสเซีย?

ธนาคารกลางรัสเซียประกาศแบนการเทรดคริปโตแบบ P2P และการโอนเงินเข้ากระเป๋า Self-Custody ของรายย่อยอย่างเด็ดขาด ความเคลื่อนไหวนี้มีขึ้นหลังจากประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ลงนามในกฎหมายควบคุมคริปโตฉบับเต็มเมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา

ภายใต้กฎใหม่นี้ นักลงทุนทั่วไปจะไม่สามารถถือหรือเทรดสินทรัพย์ดิจิทัลด้วยตัวเองได้อีกต่อไป แต่จะต้องเทรดและฝากคริปโตผ่านตัวกลางทางการเงินที่ได้รับใบอนุญาตจากรัฐเท่านั้น

เส้นตายสำคัญและการสั่งแบนกระเป๋า Self-Custody

นักเทรดคริปโตจะยังไม่โดนสั่งปิดในทันที เพราะธนาคารกลางรัสเซียยังผ่อนผันให้จนถึงวันที่ 1 กรกฎาคม 2027

เมื่อหมดระยะเวลาผ่อนผัน การเทรดแบบ P2P จะถูกห้ามอย่างสิ้นเชิงทั่วประเทศ และการเทรดทั้งหมดจะต้องย้ายไปอยู่บนแพลตฟอร์มที่รัฐบาลอนุมัติเท่านั้น

การจัดหนักใส่กระเป๋าคริปโตส่วนตัว

แนวทางใหม่สั่งห้ามไม่ให้บุคคลธรรมดาโอนคริปโตจากสถาบันที่ถูกกำกับดูแล ไปยังกระเป๋าแบบ Non-Custodial หรือ Self-Custodial อย่างเด็ดขาด

ข้อจำกัดนี้ครอบคลุมถึง Hardware Wallet อย่าง Ledger และ Trezor รวมถึง Software Wallet ยอดนิยม เช่น Trust Wallet และ MetaMask

ลองนึกภาพว่า Self-Custody เหมือนการเก็บเงินสดไว้ในกระเป๋าสตางค์ส่วนตัว แต่กฎหมายใหม่นี้จะไม่ยอมให้เก็บสินทรัพย์ดิจิทัลไว้ในกระเป๋าส่วนตัวอีกต่อไป ทุกอย่างต้องไปอยู่ในบัญชีธนาคารที่รัฐบาลจับตาดูอยู่

ธนาคารที่รัฐอนุมัติกลายเป็นตัวกลางอย่างเป็นทางการ

พอการเทรดส่วนตัวถูกแบน คนรัสเซียจะไปเทรดและเก็บคริปโตไว้ที่ไหน? คำตอบคือธนาคารกลางได้ยกหน้าที่นี้ให้สถาบันการเงินที่ได้รับใบอนุญาตจากรัฐเข้ามารับช่วงต่อ

ผู้ดูแลหลักที่ได้รับอนุญาต ได้แก่ Sberbank ซึ่งเป็นธนาคารพาณิชย์ของรัฐที่ใหญ่ที่สุดในรัสเซีย และ VTB Bank

ธนาคารกลางรัสเซียเพิ่งอนุมัติอย่างเป็นทางการให้ทั้งสองแห่งสามารถให้บริการกระดานเทรดและบริการรับฝากคริปโตแก่ประชาชนได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย

การแบ่งประเภทนักลงทุนและโควตาการซื้อ

กรอบกฎหมายนี้เริ่มมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 กันยายนที่ผ่านมา โดยก่อนที่ใครจะเทรดคริปโตได้อย่างถูกต้อง จะต้องผ่านการทดสอบความรู้ความเสี่ยงคริปโตก่อน

รัฐบาลแบ่งผู้ร่วมตลาดออกเป็นสองกลุ่มชัดเจน ตามประสบการณ์และฐานะทางการเงิน:

• นักลงทุนทั่วไป (Non-qualified investors): นักเทรดรายย่อยจะถูกจำกัดวงเงินซื้ออย่างเข้มงวดไม่เกิน 300,000 รูเบิล (ประมาณ 3,840 ดอลลาร์) ต่อปี และซื้อได้เฉพาะ Bitcoin (BTCBTC+0.38%), EthereumETH+0.40% และ TetherUSDT-0.39% ซึ่งทางการมองว่าเป็นสินทรัพย์ดิจิทัลที่มีสภาพคล่องสูง
• นักลงทุนรายใหญ่/มืออาชีพ (Qualified investors): นักเทรดระดับมืออาชีพและสถาบันสามารถซื้อได้ไม่จำกัดจำนวน หากมีใบรับรองอย่างเป็นทางการ

กฎระเบียบเรื่องการชำระเงิน การขุด และบัญชีต่างประเทศ

คริปโตไม่ใช่เงินที่ชำระหนี้ได้ตามกฎหมาย

คริปโตยังคงผิดกฎหมายหากนำมาใช้ชำระหนี้ตามกฎหมายในรัสเซีย คุณไม่สามารถใช้เหรียญดิจิทัลซื้อสินค้าหรือบริการทั่วไปภายในประเทศได้

อย่างไรก็ตาม การขุดคริปโตยังทำได้ภายใต้เงื่อนไขเฉพาะ โดยเหรียญที่ขุดได้จะหมุนเวียนในประเทศได้ก็ต่อเมื่อมาจากนักขุดรัสเซียที่ได้รับใบอนุญาตเท่านั้น

การเทรดต่างประเทศและการเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตร

แล้วคนรัสเซียที่อาศัยหรือทำธุรกิจในต่างประเทศล่ะ? ชาวรัสเซียยังถือและเทรดคริปโตในต่างประเทศได้ หากใช้บัญชีธนาคารต่างประเทศและยื่นรายงานภาษีตามที่กำหนด

ที่น่าสนใจคือ แม้การใช้คริปโตในประเทศจะถูกควบคุมอย่างเข้มงวด แต่รัฐบาลกลับผ่อนคลายเกณฑ์สำหรับการค้าต่างประเทศ โดยรัสเซียอนุญาตให้ใช้คริปโตทำธุรกรรมนำเข้าและส่งออกข้ามแดนได้ เพื่อเลี่ยงมาตรการคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจจากนานาชาติ

ชุมชนคริปโตมีปฏิกิริยากับเรื่องนี้อย่างไร?

ชุมชนคริปโตทั่วโลกต่างออกมาวิพากษ์วิจารณ์เรื่องนี้อย่างหนักบนโซเชียลมีเดีย

ผู้ใช้หลายคนมองว่าการสั่งแบนการเทรด P2P และ Self-Custody นั้นขัดต่อหัวใจสำคัญของเทคโนโลยีบล็อกเชนอย่างสิ้นเชิง ซึ่งเน้นการกระจายศูนย์และการเข้าถึงโดยไม่ต้องขออนุญาต

"รัสเซียได้ฆ่าการเทรดบนเชนไปแล้ว" — Sharky (@Sharky CT) โพสต์เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2026

นักวิจารณ์กังวลว่าการบีบให้คริปโตต้องไปผ่านธนาคารของรัฐ จะเปลี่ยนเงินกระจายศูนย์ให้กลายเป็นเพียงระบบธนาคารแบบเดิมที่ถูกสอดส่องตลอดเวลา

เรื่องนี้หมายความอย่างไรต่ออนาคตของสินทรัพย์ดิจิทัล

การตัดสินใจของรัสเซียชี้ให้เห็นถึงรอยแยกครั้งใหญ่ในการกำกับดูแลสกุลเงินดิจิทัลของรัฐบาลทั่วโลก

ในขณะที่บางประเทศสนับสนุนการเงินแบบกระจายศูนย์ที่เปิดกว้าง แต่บางประเทศกลับสร้างกำแพงกฎระเบียบหนาแน่นเพื่อคงการควบคุมเงินทุนภายในประเทศไว้ตามเดิม

เมื่อใกล้ถึงเส้นตายวันที่ 1 กรกฎาคม 2027 นักลงทุนทั่วโลกต่างจับตาดูว่ากฎเหล็กเหล่านี้จะส่งผลกระทบต่อการเปิดรับคริปโตในรัสเซียอย่างไรต่อไป