Europol เตือน กระเป๋าคริปโตเสี่ยงเผชิญภัยคุกคามจากควันตัมคอมพิวติ้ง

Europol ซึ่งเป็นหน่วยงานบังคับใช้กฎหมายของสหภาพยุโรป ได้ออกรายงานสำคัญ 2 ฉบับเพื่อเตือนเกี่ยวกับความเสี่ยงจากควันตัมคอมพิวติ้ง (Quantum Computing) โดยกระตุ้นให้ชุมชนคริปโต ผู้กำหนดนโยบาย และภาคธุรกิจเริ่มเตรียมรับมือตั้งแต่วันนี้

ควันตัมคอมพิวเตอร์มีจุดเด่นเรื่องความเร็วและพลังการประมวลผลที่มหาศาล แต่พลังระดับนี้ก็อาจเข้ามาถอดรหัสระบบการเข้ารหัสระดับดิจิทัลที่ใช้ปกป้องเครือข่ายทางการเงินและกระเป๋าคริปโตในปัจจุบันได้ในที่สุด

ทำไมกระเป๋าคริปโตถึงกลายเป็นจุดเสี่ยงที่สุด?

ศูนย์อาชญากรรมทางไซเบอร์แห่งยุโรปของ Europol ได้จัดทำรายงานฉบับแรกในหัวข้อ Quantum Computing and Cryptocurrencies โดยชี้ว่ากระเป๋าคริปโตคือจุดที่มีความเสี่ยงสูงที่สุดต่อภัยคุกคามทางควันตัม

กระเป๋าคริปโตทำงานโดยอาศัยกุญแจดิจิทัลคู่กันเพื่อจัดการเงินอย่างปลอดภัย คุณจะมี Public Key ซึ่งเปรียบเหมือนเลขบัญชีธนาคาร และ Private Key ที่ทำหน้าที่เหมือนลายเซ็นลับเพื่ออนุมัติการทำธุรกรรม

ในสภาวะปกติ ไม่มีใครสามารถคำนวณย้อนกลับจาก Public Key เพื่อเดา Private Key ของคุณได้เลย เพราะมันเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ในทางคณิตศาสตร์สำหรับซูเปอร์คอมพิวเตอร์แบบเดิม

อย่างไรก็ตาม ควันตัมคอมพิวเตอร์ที่มีพลังสูงพออาจแกะรหัสคณิตศาสตร์นั้นได้ แฮกเกอร์อาจสามารถคำนวณหา Private Key ได้โดยตรงจาก Public Key ที่ถูกเปิดเผย แล้วนำเงินของคุณไปใช้ได้โดยไม่ได้รับอนุญาต

ผู้เชี่ยวชาญในวงการมักเรียกช่วงเวลาที่ควันตัมคอมพิวเตอร์ถอดรหัสกุญแจเหล่านี้ได้ว่า Q-Day

บล็อกเชนจะล่มสลายเลยไหม? คำตอบแบบสั้นๆ คือไม่

Europol ได้ให้ข้อมูลที่ช่วยให้สบายใจได้บ้างพร้อมๆ กับคำเตือน โดยรายงานระบุชัดเจนว่า "คริปโทเคอร์เรนซีจะไม่ล่มสลายเพราะควันตัมคอมพิวติ้ง"

ฟังก์ชันแฮชที่เป็นรากฐานในการเชื่อมต่อบล็อกและใช้ในการขุดคริปโตยังถือว่าปลอดภัยต่อควันตัมเป็นส่วนใหญ่ การจะถอดรหัสฟังก์ชันแฮชมาตรฐานแบบ 256-bit ยังต้องใช้ขั้นตอนการทำงานที่ Europol เรียกว่า "สูงอย่างมหาศาลเกินกว่าเทคโนโลยีในอนาคตอันใกล้จะทำได้"

กระนั้น Europol ก็ยังแนะนำให้ป้องกันเชิงรุกอย่างจริงจังเพื่อความปลอดภัยในระยะยาว โดยกระตุ้นให้ทยอยเปลี่ยนไปใช้ระบบเข้ารหัสยุคหลังควันตัม (Post-Quantum Cryptography) ควบคู่ไปกับการยกระดับความปลอดภัยของกระเป๋าและการจัดการกุญแจ

ปัญหากุญแจที่ถูกเปิดเผย: บิตคอยน์กว่า 6 ล้านเหรียญกำลังตกเป็นเป้า

รายงานชี้ให้เห็นปัญหาใหญ่สำหรับเจ้าของกระเป๋าในปัจจุบัน เมื่อ Public Key ปรากฏขึ้นบนบล็อกเชนแล้ว คุณจะไม่สามารถย้อนกลับมาทำให้กระเป๋านั้นปลอดภัยได้ในภายหลัง

Europol ระบุว่า "ทางแก้เดียวคือการย้ายข้อมูลล่วงหน้า" เจ้าของกระเป๋าจำเป็นต้องย้ายเงินไปยังกระเป๋าใบใหม่ที่ต้านทานควันตัมได้ ก่อนที่การโจมตีทางควันตัมจะเกิดขึ้นจริง

นี่คือโจทย์ใหญ่ของชุมชน Bitcoin โดย Glassnode บริษัทวิเคราะห์บล็อกเชนประเมินเมื่อเดือนพฤษภาคมว่ามี 6.04 ล้าน BTCBTC-0.33% ซึ่งคิดเป็น 30.2% ของอุปทาน Bitcoin ทั้งหมดที่หมุนเวียนอยู่ มี Public Key ถูกเปิดเผยอยู่บนบล็อกเชนแล้ว

ทำไมการอัปเกรด Bitcoin ถึงไม่ใช่เรื่องง่าย?

การอัปเกรดเครือข่าย Bitcoin ให้ทนทานต่อเครื่องควันตัมแลกมาด้วยข้อจำกัดทางเทคนิคที่สำคัญ

ลายเซ็นดิจิทัลยุคหลังควันตัมที่มาตรฐานโดยสถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งชาติสหรัฐฯ (NIST) มีขนาด ใหญ่กว่า 10 ถึง 120 เท่า เมื่อเทียบกับลายเซ็น ECDSA ที่ Bitcoin ใช้อยู่ในปัจจุบัน

ลายเซ็นที่มีขนาดใหญ่ขึ้นเหล่านี้จะใช้พื้นที่ในแต่ละบล็อกเพิ่มขึ้นมาก ส่งผลให้เสี่ยงต่อการอุดตันของพื้นที่บล็อก ค่าธรรมเนียมการทำธุรกรรมพุ่งสูงขึ้น และระยะเวลาการยืนยันรายการช้าลง

รายงานอ้างอิงงานวิจัยปี 2024 ที่ประเมินว่า การย้ายทุก Unspent Transaction Output (UTXO) บน Bitcoin ไปสู่มาตรฐานยุคหลังควันตัม อาจต้องใช้เวลารวมที่เครือข่ายต้องหยุดทำงานชั่วคราวอย่างน้อย 76 วัน

หากนักพัฒนาตัดสินใจดำเนินการย้ายทีละน้อยโดยใช้พื้นที่ 25% ของแต่ละบล็อก กระบวนการอัปเกรดจะใช้เวลาประมาณ 300 วัน จึงจะเสร็จสมบูรณ์

ไทม์ไลน์ของควันตัม: เราเข้าใกล้จุดนั้นแค่ไหนแล้ว?

ควันตัมคอมพิวเตอร์ก้าวหน้าไปเร็วแค่ไหนกันแน่? มีหลายเหตุการณ์สำคัญที่ช่วยให้เราเห็นภาพไทม์ไลน์ได้ชัดเจนขึ้น

• แผนงานของ IBM: ตั้งเป้าสร้างควันตัมคอมพิวเตอร์แบบทนทานต่อความผิดพลาดให้ได้ภายในปี 2029
• ไทม์ไลน์ของ Microsoft: คาดว่าจะมีศักยภาพควันตัมคอมพิวติ้งที่ขยายระบบได้ในช่วงปี 2029
• ความเห็นของผู้เชี่ยวชาญ: ผลสำรวจผู้เชี่ยวชาญ 32 คนในปี 2025 ประเมินว่า มีโอกาส 28% ถึง 49% ที่เครื่องควันตัมจะสามารถถอดรหัส RSA-2048 ได้ภายใน 24 ชั่วโมงในอีกทศวรรษข้างหน้า
• ความก้าวหน้าล่าสุด: งานวิจัยของ Google ในเดือนมีนาคมและการแข่งขันท้าทายความปลอดภัยด้วย AI ในเดือนกันยายน ต่างชี้ว่าทรัพยากรการคำนวณที่ต้องใช้ในการโจมตีระบบการเข้ารหัส Elliptic Curve มีจำนวนลดลง

ภาคอุตสาหกรรมตอบรับอย่างไรบ้าง?

ผู้เล่นรายใหญ่ในวงการคริปโตและสถาบันการเงินเริ่มสร้างเกราะป้องกันภัยคุกคามทางควันตัมในอนาคตกันแล้ว

ในเดือนมิถุนายน Coinbase ได้จัดตั้งสภาที่ปรึกษาด้านควันตัมเพื่อสนับสนุนให้นักพัฒนาเริ่มเตรียมย้ายระบบยุคหลังควันตัมทันที ขณะที่บริษัทอย่าง RippleXRP-1.00% และ StellarXLM-3.16% Development Foundation ก็ได้เผยแพร่แผนการย้ายระบบของตนเองแล้วเช่นกัน

นอกจากนี้ ในเดือนกรกฎาคม บริษัทชั้นนำ 9 แห่ง รวมถึง BlackRock, Coinbase และ Strategy ได้ร่วมกันให้คำมั่นว่าจะสนับสนุนเงินรวม 15 ล้านดอลลาร์ในเวลา 3 ปี เพื่อการวิจัยความปลอดภัยของ Bitcoin โดยเน้นไปที่การป้องกันทางควันตัม

ดักเก็บข้อมูลวันนี้ ค่อยถอดรหัสวันหน้า: คำเตือนฉบับที่สอง

รายงานฉบับที่สองของ Europol ซึ่งจัดทำร่วมกับ University Carlos III of Madrid ประเทศสเปน มุ่งเน้นไปที่กลยุทธ์ที่เรียกว่า Harvest Now, Decrypt Later

ในสถานการณ์นี้ ผู้ไม่หวังดีจะดักจับและกักเก็บข้อมูลที่ถูกเข้ารหัสไว้ตั้งแต่วันนี้ แม้จะยังอ่านไม่ได้ในตอนนี้ แต่พวกเขาก็จะบันทึกข้อมูลไว้จนกว่าควันตัมคอมพิวเตอร์จะพร้อมถอดรหัสในอนาคต

โพรโทคอลที่ใช้กันแพร่หลายอย่าง TLS, SSH และ OpenPGP ต่างมีความเสี่ยงต่อรูปแบบนี้ ซึ่งขึ้นอยู่กับการจัดการกุญแจและการตั้งค่าระบบ

รายงานระบุว่าในปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานชัดเจนว่าเทคนิคนี้กำลังถูกนำมาใช้โจมตีในวงกว้างอย่างเป็นระบบ

เนื่องจากการจัดเก็บข้อมูลมหาศาลมีต้นทุนที่สูงมาก ข้อมูลการสื่อสารของรัฐบาลและลับทางการค้าที่สำคัญจึงยังคงเป็นเป้าหมายที่มีความเป็นไปได้มากที่สุดสำหรับการดักเก็บข้อมูล

หน่วยงานกำกับดูแลการเงินของยุโรปได้เตือนถึงประเด็นเดียวกันนี้ในเดือนกันยายน โดยเตือนว่าควันตัมคอมพิวเตอร์ที่สามารถถอดรหัสได้อาจมาถึงก่อนที่แอปพลิเคชันควันตัมเชิงพาณิชย์จะแพร่หลายทั่วไป

เพื่อเตรียมพร้อมล่วงหน้า กลุ่มความร่วมมือ NIS ของสหภาพยุโรปจึงแนะนำให้ประเทศสมาชิกนำแผนการย้ายระบบยุคหลังควันตัมมาใช้อย่างเป็นทางการภายในสิ้นปี 2026

การโจมตีแบบ Just-In-Time: ความเสี่ยงในการชำระเงินแบบเรียลไทม์

สำหรับการชำระเงินในชีวิตประจำวัน Europol เตือนว่าการดักจับข้อมูลแบบเรียลไทม์สร้างความเสี่ยงทางควันตัมที่ใกล้ตัวและฉับพลันยิ่งกว่าการดักเก็บข้อมูลเพื่อรอถอดรหัสย้อนหลัง

รายงานอธิบายถึงภัยคุกคามที่เรียกว่า การโจมตีแบบ Just-In-Time

เมื่อคุณส่งรายการธุรกรรมออกไป Public Key ของคุณจะปรากฏขึ้นบนเครือข่ายในช่วงเวลาสั้นๆ ก่อนที่ธุรกรรมจะได้รับการยืนยันลงบล็อก

ควันตัมคอมพิวเตอร์ที่มีความเร็วสูงเป็นพิเศษอาจคำนวณหา Private Key ของคุณได้ในช่วงเวลาสั้นๆ นั้น และส่งธุรกรรมใหม่มาแย่งชิงเพื่อขโมยเงินของคุณไปก่อนที่รายการเดิมจะถูกยืนยัน

ก้าวต่อไปสำหรับผู้กำกับดูแลและภาคอุตสาหกรรม

Europol แนะนำให้จัดตั้งคณะทำงานที่นำโดยคณะกรรมาธิการยุโรป ซึ่งประกอบด้วย Europol, หน่วยงานความมั่นคงไซเบอร์แห่งสหภาพยุโรป (ENISA) และหน่วยงานต่อต้านการฟอกเงินของสหภาพยุโรป (AMLA) เพื่อรายงานข้อมูลอัปเดตแก่ผู้กำหนดนโยบายอย่างสม่ำเสมอ

ในสหรัฐอเมริกา NIST ได้เสนอให้ทยอยยกเลิกการตั้งค่า Public Key ที่ใช้กันแพร่หลายในปัจจุบันภายในปี 2030 และยกเลิกการใช้ระบบเข้ารหัส Public Key แบบดั้งเดิมทั้งหมดภายในปี 2035