มูลค่าสตาร์ทอัพคริปโต: ทำไม "ยูนิคอร์น" ปี 2021 ถึงโดนหั่นราคาลง 70%

ความต่างอย่างสุดขั้วในมูลค่าสตาร์ทอัพคริปโต
ถ้าคุณติดตามวงการคริปโตช่วงตลาดกระทิงปี 2021 น่าจะจำความตื่นเต้นกันได้ดี ตอนนั้นสตาร์ทอัพสายเทคโนโลยีต่างระดมทุนด้วยมูลค่าที่สูงลิ่ว และมี ยูนิคอร์น คริปโตรายใหม่ (บริษัทนอกตลาดที่มีมูลค่าแตะ 1 พันล้านดอลลาร์ขึ้นไป) โผล่ขึ้นมาแทบทุกสัปดาห์ แต่ข้อมูลล่าสุดจากตลาดนอกตลาดหุ้นกลับแสดงให้เห็นภาพที่ต่างออกไปโดยสิ้นเชิง
ยูนิคอร์นคริปโตหลายแห่งที่เกิดช่วงปี 2021 ตอนนี้ถูกซื้อขายในตลาดรองด้วยราคาที่ถูกหั่นลงถึง 50% ถึง 70% แต่ในเวลาเดียวกัน กลุ่มบริษัทผู้นำในอุตสาหกรรมกลับทำสถิติใหม่และมีมูลค่าสูงเป็นประวัติการณ์ ปรากฏการณ์นี้ทำให้เห็นความแตกต่างอย่างชัดเจนในระบบนิเวศของสตาร์ทอัพ
ตลาดรองคืออะไร แล้วทำไมถึงสำคัญ?
การจะเข้าใจว่าทำไมถึงมีการปรับมูลค่าแบบนี้ ต้องดูวิธีระดมทุนของบริษัทนอกตลาดก่อน เมื่อสตาร์ทอัพระดมทุนจากกองทุน VC โดยตรงในรอบอย่างเป็นทางการ เราเรียกว่า ตลาดแรก (Primary Market) สตาร์ทอัพจะประเมินมูลค่าอย่างเป็นทางการ ออกหุ้นใหม่ และรับเงินทุนก้อนใหม่เข้ามา
ส่วน ตลาดรอง (Secondary Market) จะทำงานต่างออกไป ในการซื้อขายในตลาดรอง พนักงานรุ่นแรก ผู้ก่อตั้ง หรือนักลงทุน VC รอบแรกๆ จะขายหุ้นเดิมของตนให้ผู้ซื้อรายอื่น ก่อนบริษัทจะเข้าตลาดหุ้น เนื่องจากกระซื้อขายเกิดขึ้นระหว่างผู้ซื้อและผู้ขายจริงๆ ราคาในตลาดรองจึงสะท้อนความต้องการของนักลงทุนในปัจจุบันได้ดี
- ตลาดแรก (Primary Market): รอบการลงทุนอย่างเป็นทางการที่บริษัทขายหุ้นที่ออกใหม่ให้กับกองทุน VC โดยตรง
- ตลาดรอง (Secondary Market): การทำธุรกรรมส่วนบุคคลที่ผู้ถือหุ้นเดิมขายหุ้นที่มีอยู่ให้ผู้ซื้อรายใหม่ ซึ่งช่วยกำหนดราคาตามความต้องการจริงในขณะนั้น
- สถานะยูนิคอร์น (Unicorn Status): บริษัทนอกตลาดที่มีมูลค่าประเมินอย่างเป็นทางการตั้งแต่ 1 พันล้านดอลลาร์ขึ้นไปในรอบการระดมทุน
ทำไมยูนิคอร์นปี 2021 ถึงโดนปรับลดมูลค่าอย่างหนัก
ย้อนกลับไปปี 2021 อัตราดอกเบี้ยทั่วโลกแทบจะเป็นศูนย์ กองทุน VC มีเงินทุนมหาศาลพร้อมลงทุน การแข่งขันระหว่างนักลงทุนสูงมาก ส่งผลให้มูลค่าบริษัทพุ่งสูงเป็นประวัติการณ์ โดยมูลค่าจำนวนมากตั้งอยู่บนการคาดการณ์การเติบโตที่สูงเกินจริง มากกว่ารายได้ที่เกิดขึ้นจริง
ยูนิคอร์นคริปโตจากช่วงเติบโตปี 2021 ตอนนี้ถูกซื้อขายในตลาดรองด้วยส่วนลด 50% ถึง 70% ในขณะที่บริษัทระดับท็อปกลับทำสถิติสูงสุดใหม่
เมื่อสภาวะเศรษฐกิจมหภาคเปลี่ยนไปและอัตราดอกเบี้ยเพิ่มขึ้น ความคาดหวังของนักลงทุนก็เปลี่ยนตาม กองทุน VC เริ่มให้ความสำคัญกับโมเดลธุรกิจที่มีรายได้ชัดเจน โครงสร้างต้นทุนที่ยั่งยืน และงบการเงินที่แข็งแกร่ง สตาร์ทอัพที่ระดมทุนได้สูงลิ่วในปี 2021 แต่สร้างรายได้โตไม่ทันตามมูลค่า จึงถูกผู้ซื้อในตลาดรองเรียกร้องส่วนลดราคาอย่างมาก
การย้ายเงินซบสินทรัพย์ปลอดภัย: ทำไมบริษัทชั้นนำถึงทำสถิติสูงสุดใหม่
ในขณะที่สตาร์ทอัพระดับกลางต้องเผชิญกับราคาหุ้นที่ลดลง บริษัทโครงสร้างพื้นฐานคริปโตระดับท็อปกลับเจอเทรนด์ตรงกันข้าม ผู้นำตลาดในกลุ่มสำคัญ เช่น ผู้ให้บริการรับฝากสินทรัพย์สำหรับสถาบัน กระดานซื้อขายที่ได้รับใบอนุญาต ระบบประมวลผลการชำระเงิน และโครงสร้างพื้นฐานบล็อกเชนหลัก ต่างระดมทุนได้ด้วยมูลค่าสูงเป็นประวัติการณ์
เงินทุนจากสถาบันหลั่งไหลเข้าหาผู้นำในแต่ละกลุ่มอุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่อง นักลงทุนสถาบันมักชอบร่วมงานกับบริษัทที่มีใบอนุญาตถูกต้อง งบการเงินผ่านการตรวจสอบ และมีผลงานที่พิสูจน์แล้ว สิ่งนี้ก่อให้เกิด การย้ายเงินซบสินทรัพย์ปลอดภัย (Flight to Quality) โดยเงินทุนไหลเข้าหาผู้นำตลาดอย่างหนัก ในขณะที่ผู้ให้บริการระดับรองลงมาต้องเผชิญกับแรงกดดันด้านมูลค่า
ปัจจัยสำคัญที่ทำให้เกิดช่องว่างของมูลค่า
นักวิเคราะห์ในอุตสาหกรรมชี้ให้เห็นปัจจัยหลายประการที่ทำให้ช่องว่างระหว่างผู้เล่นระดับท็อปกับยูนิคอร์นยุค 2021 กว้างขึ้น:
- เน้นรายได้ค่าธรรมเนียมจริง: นักลงทุนชอบแพลตฟอร์มที่สร้างรายได้จากค่าธรรมเนียมการทำธุรกรรมที่คาดการณ์ได้ มากกว่าตัวเลขการเติบโตของผู้ใช้ที่เน้นเก็งกำไร
- การปฏิบัติตามกฎระเบียบ: บริษัทที่สร้างขึ้นพร้อมกรอบการปฏิบัติตามกฎหมายที่แข็งแกร่งและได้รับอนุมัติจากหน่วยงานกำกับดูแล จะได้รับมูลค่าเพิ่มในตลาดอย่างมาก
- สภาวะเลือกสรรเงินทุน: กองทุน VC ใช้แนวทางที่ระมัดระวังมากขึ้น โดยเน้นซื้อหุ้นในตลาดรองเฉพาะบริษัทที่เป็นผู้นำอุตสาหกรรมเท่านั้น
- การเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจมหภาค: อัตราดอกเบี้ยที่สูงขึ้นหมายความว่าเงินทุนมีต้นทุนที่แท้จริง ส่งผลให้เกิดเกณฑ์การประเมินที่เข้มงวดขึ้นในตลาดนอกตลาดหุ้น
การเปลี่ยนแปลงนี้มีความหมายอย่างไรต่อตลาดคริปโตในภาพรวม
การปรับมูลค่าในตลาดรองสะท้อนให้เห็นว่าอุตสาหกรรมคริปโตเริ่มเติบโตและมีความวุฒิภาวะมากขึ้น ในช่วงเริ่มต้นของวงจรเทคโนโลยี เงินทุนมักกระจายไปยังแนวคิดระยะแรกหลายๆ โครงการ แต่เมื่ออุตสาหกรรมเติบโต กลไกตลาดจะรวมเงินทุนเข้าหาโมเดลธุรกิจที่ยั่งยืนและโครงสร้างพื้นฐานที่จำเป็นโดยธรรมชาติ
สำหรับทีมสตาร์ทอัพ การโดนหั่นราคาในตลาดรองช่วยเตือนให้เห็นถึงความสำคัญของการตั้งมูลค่าการระดมทุนให้สอดคล้องกับผลการดำเนินงานจริง ส่วนนักลงทุนสถาบัน การปรากฏของผู้นำตลาดที่ชัดเจนช่วยให้มองเห็นโครงสร้างพื้นฐานของระบบนิเวศที่มีความมั่นคงได้ดีขึ้น
พลวัตของตลาดและข้อพิจารณาด้านความเสี่ยง
การเข้าใจมูลค่าหุ้นของบริษัทนอกตลาดจำเป็นต้องประเมินลักษณะทางโครงสร้างและความเสี่ยงที่เกี่ยวข้องกับตลาดรองของบริษัทนอกตลาด
- ข้อจำกัดด้านสภาพคล่อง: หุ้นของบริษัทนอกตลาดมีสภาพคล่องต่ำเมื่อเทียบกับสินทรัพย์ที่ซื้อขายในตลาดหลักทรัพย์ และมักต้องได้รับการอนุมัติจากบริษัทก่อนโอนหุ้น
- ความผันผวนของตลาด: ราคาในตลาดรองอาจผันผวนตามอารมณ์ของอุตสาหกรรมโดยรวมและสภาวะตลาดการเงินในภาพกว้าง
- การแจ้งเตือนเรื่องผลงานในอดีต: ผลงานในอดีตของสินทรัพย์ดิจิทัลหรือตัวเลขทางธุรกิจของสตาร์ทอัพไม่ได้เป็นสิ่งค้ำประกันผลการดำเนินงาน หรือการประเมินมูลค่าสินทรัพย์ในอนาคต
คำเตือน: ผลงานในอดีตของสินทรัพย์ดิจิทัลหรือการประเมินมูลค่าบริษัทไม่ได้เป็นสิ่งบ่งชี้ถึงผลลัพธ์ในอนาคต บทความนี้จัดทำขึ้นเพื่อวัตถุประสงค์ในการให้ความรู้และข้อมูลเท่านั้น และไม่ถือเป็นคำแนะนำในการลงทุนหรือคำแนะนำทางการเงิน
บทความล่าสุด

เตือนภัยสายคริปโต! Ledger โดนแอบดัดแปลงในห้างดังดูไบ ผู้ใช้สูญเงินกว่า 6 แสนดอลลาร์
ผู้ใช้คริปโต 2 รายต้องสูญเงินรวมกว่า 604,000 ดอลลาร์ หลังซื้อฮาร์ดแวร์วอลเล็ต Ledger ที่ถูกแอบดัดแปลงจากร้านค้าตัวแทนจำหน่ายในดูไบ

บอร์ดเฟด Waller ชี้ สเตเบิลคอยน์ และ เงินฝากโทเคน จะสามารถอยู่ร่วมกันได้ในระบบการเงินโลก
Christopher Waller บอร์ดผู้ว่าการเฟด คาดการณ์ว่าในอนาคต สเตเบิลคอยน์ เงินฝากธนาคารแบบโทเคน และระบบธนาคารดั้งเดิม จะทำงานร่วมกันได้อย่างราบรื่นในระบบการเงินระดับโลก

รีวิวตลาดคริปโต: เจาะลึกแนวโน้มราคา XRP, Dogecoin และ Solana
XRP, Dogecoin และ Solana กำลังพยายามสร้างฐานราคาให้มั่นคงหลังตลาดปรับฐานครั้งใหญ่ โดยเครื่องมือทางเทคนิคเริ่มส่งสัญญาณ Oversold แล้ว