เทคโนโลยีบล็อกเชนมีข้อดีและข้อจำกัดอย่างไร?

บล็อกเชนคืออะไร?
บล็อกเชนคือเทคโนโลยีบัญชีแบบกระจายศูนย์ ที่ถูกพัฒนาขึ้นมาเพื่อแก้ไขปัญหาของระบบแบบรวมศูนย์ที่มีอำนาจการควบคุมและตัดสินใจเพียงคนกลุ่มเดียว ซึ่งการเก็บข้อมูลของบล็อกเชนจะเป็นในรูปแบบของบล็อก (ฺBlock) และเชื่อมโยงกันในเครือข่ายเหมือนห่วงโซ่ (Chain) ทุกคนสามารถเข้าถึงและได้รับข้อมูลชุดเดียวกัน เชื่อมต่อกันแบบผู้คนสู่ผู้คน (Peer-to-Peer) กล่าวคือ ทุกคนสามารถตรวจสอบธุรกรรมทั้งหมดที่เกิดขึ้นบนเครือข่ายได้ และใช้ Consensus Algorithm ในการหาฉันทามติเมื่อมีธุรกรรมใหม่เกิดขึ้น

ข้อดีของบล็อกเชน
การกระจายศูนย์ (Decentralization)
หนึ่งในข้อดีหลักของเทคโนโลยีบล็อกเชน คือความจำเป็นของตัวกลางหรือบุคคลที่สามจะถูกกำจัดออกไป และถูกแทนที่ด้วยการตรวจสอบของคนในระบบด้วยกลไกการทำงานของบล็อกเชนที่สามารถจัดการตรวจสอบและยืนยันธุรกรรมได้
โดยทั่วไปแล้ว การป้องกันระบบถือเป็นเรื่องที่สำคัญมากสำหรับการเก็บข้อมูล ยิ่งเป็นระบบที่ต้องทำงานร่วมกับบุคคลที่สามหรือองค์กรก็ยิ่งเพิ่มความเสี่ยงในการถูกแทรกแซง การรักษาความปลอดภัยต้องใช้ทั้งเงินและเวลาเป็นอย่างมากสำหรับระบบการเก็บข้อมูลแบบทั่วไป
การทำงานของเทคโนโลยีบล็อกเชนสามารถช่วยลดเวลาและต้นทุนในการป้องกันระบบ เนื่องจากทุกธุรกรรมที่อยู่บนบล็อกเชนมีหลักฐาน โดยจะถูกคัดลอกไปยังคอมพิวเตอร์แต่ละเครื่องในเครือข่ายบนบล็อกเชน หมายความว่าทุกคนสามารถตรวจสอบข้อมูลธุรกรรมทุกอย่างที่เกิดขึ้นบนบล็อกเชนได้อย่างอิสระ
ความน่าเชื่อถือ
บัญชีแบบกระจายศูนย์ของบล็อกเชนสามารถบันทึกการกระทำ ข้อมูล และธุรกรรมทั้งหมดที่เกิดขึ้น โดยไม่สามารถแก้ไขหรือเปลี่ยนแปลงได้ ธุรกรรมทั้งหมดจะถูกเปิดเผยแบบสาธารณะ ความน่าเชื่อถือเหล่านี้เกิดขึ้นจากผู้ที่มีส่วนร่วมในระบบที่ไม่มีใครรู้จักกัน ไม่จำเป็นต้องไว้เนื้อเชื่อใจกัน แต่จะตรวจสอบความถูกต้องของกันและกันตามข้อตกลงของบล็อกเชน จึงทำให้มีความโปร่งใสและน่าเชื่อถือเป็นอย่างมาก
ความเร็ว
ตามปกติการแลกเปลี่ยนหรือทำสัญญาจะต้องผ่านหลายกระบวนการก่อนที่จะถึงปลายทาง ในบางอุตสาหกรรมอาจใช้เวลาหลายวันหรือหลายสัปดาห์ในการทำธุรกรรมข้ามพรมแดน เทคโนโลยีบล็อกเชนช่วยประหยัดเวลาได้เป็นอย่างมากอาจไม่กี่นาทีหรือบางทีบล็อกเชนอาจไม่ถึงนาที
ข้อจำกัดของบล็อกเชน
ไม่สามารถแก้ไขได้
ถือว่าเป็นข้อเสียในข้อดีที่ระบบไม่สามารถเปลี่ยนแปลงข้อมูลได้ เมื่อข้อมูลถูกบรรจุลงในบล็อกเชนแล้วจะเป็นไปไม่ได้เลยที่จะย้อนกลับไปแก้ไขสิ่งที่เกิดขึ้น เพราะฉะนั้นการทำธุรกรรมทุกครั้งควรจะตรวจสอบให้ดีก่อน
จากกรณีตัวอย่างเมื่อเดือนพฤศจิกายน ปี ค.ศ.2020 มีใครบางคนโอนบิตคอยน์ 0.01088549 BTC หรือมูลค่า 5,893 บาท ด้วยค่าธรรมเนียม 2.66 BTC หรือ 1,428,377 บาท (ราคา ณ ขณะนั้น) จากกรณีดังกล่าวคาดว่าผู้โอนน่าจะใส่จำนวนเหรียญที่จะทำการโอนสลับกับช่องค่าธรรมเนียม ด้วยกระเป๋าที่สามารถระบุค่าทำเนียมเองได้ ดังนั้นเป็นเรื่องสำคัญเป็นอย่างมากที่ต้องตรวจสอบทุกครั้งก่อนทำธุรกรรม
การใช้พลังงาน
บล็อกเชนนั้นเปลืองพลังงานอย่างมาก โดยพลังงานมีความจำเป็นต่อการเก็บรักษาบัญชีแบบเรียลไทม์ ทุกครั้งที่เกิดธุรกรรม นักขุดในเครือข่ายจะต้องใช้พลังงานในการประมวลผลด้วยคอมพิวเตอร์ พลังงานจะถูกใช้เพื่อการตรวจสอบ แก้ไขสมการ และจัดเก็บข้อมูลธุรกรรมต่าง ๆ อย่างถาวร ทุกการกระทำเหล่านี้จะผลาญพลังงานไฟฟ้าไปอย่างมาก
ในทางทฤษฎีบล็อกเชนสามารถถูกแทรกเซงได้
การจะเข้าแทรกแซงบล็อกเชนได้จำเป็นต้องใช้พลังงานมากกว่า 51% ของทั้งระบบ เพื่อทำให้เสียงส่วนใหญ่บนบล็อกเชนเห็นชอบกับข้อมูล บล็อกเชนที่มีจำนวนโหนดหรือผู้ใช้น้อย จึงมีความเป็นไปได้ที่จะถูกโจมตีได้ง่าย อย่างไรก็ตาม แทบจะเป็นไปไม่ได้เลยในทางปฎิบัติ โดยเฉพาะเครือข่ายที่มีการกระจายตัวสูงอย่างบิตคอยน์ ยิ่งมีผู้มีส่วนร่วมมากยิ่งทำให้เครือข่ายมีความแข็งแกร่ง ปลอดภัย และโปร่งใสมากเท่านั้น
การขยายระบบเป็นเรื่องยาก
บล็อกเชนไม่สามารถปรับแก้ไขระบบได้ง่ายดายเหมือนระบบรวมศูนย์ที่สามารถปรับระบบได้ตลอดเวลา ปัญหาของเครือข่ายที่พบได้มากก็คือเรื่องของการขยายระบบ ในบางเครือข่าย เช่น บิตคอยน์ บางครั้งผู้ใช้อาจต้องใช้เวลาหลายชั่วโมงในการยืนยันธุรกรรม
อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันมีความพยายามที่จะพัฒนาแก้ไขเรื่องนี้อยู่ตลอดเวลา เพื่อให้ระบบสามารถรองรับจำนวนผู้ใช้ที่เพิ่มขึ้น ลดปัญหาคอขวด และตอบสนองความต้องการของผู้ใช้ในอนาคตได้
การเก็บรักษา Private key
ปัจจุบัน การเก็บรักษา Private key สามารถทำได้ง่ายขึ้นหากเทียบกับเมื่อก่อน แต่ก็ยังพูดได้ว่ายังเป็นเรื่องยากสำหรับมือใหม่ เนื่องจากผู้ใช้ต้องมีความเข้าใจในเทคโนโลยีอยู่ระดับหนึ่ง เพื่อที่จะสามารถเก็บรักษา Private key ได้อย่างปลอดภัย
การเก็บรักษานั้นมีอยู่หลากหลายรูปแบบ หากผู้ใช้ไม่มีวิธีเก็บที่ปลอดภัยและรัดกุมมากพอ อาจทำให้สูญเสียบัญชีไปตลอดกาลได้
ส่งท้าย
เทคโนโลยีบล็อกเชนมีประโยชน์อย่างมากในรูปแบบของการเก็บข้อมูลแบบกระจายศูนย์ แต่ก็ยังคงมีข้อเสียอยู่บ้าง จึงอาจทำให้มันไม่เหมาะสำหรับบางอุตสาหกรรม
เทคโนโลยีบล็อกเชนสามารถตัดตัวกลางในการดำเนินการต่าง ๆ ทำให้ระบบมีความโปร่งใส ปัจจุบัน นักพัฒนากำลังพัฒนาเทคโนโลยีนี้อย่างต่อเนื่อง เพื่อลดปัญหาที่เกิดขึ้น และเพื่อให้สามารถตอบรับกับความต้องการของผู้ใช้ได้ในอนาคตได้
Latest blog posts

Mastercard Highlights XRP Ledger After AI Payment Trial
Global payment giant Mastercard spotlighted the XRP Ledger following a hackathon focused on autonomous AI transactions using the RLUSD stablecoin.

Wells Fargo Doubles BlackRock Bitcoin ETF Stake to $2.35B
Wells Fargo reported doubling its BlackRock spot Bitcoin ETF holdings to $2.35 billion in Q3, representing exposure to nearly 28,000 BTC.

TRUMP Token Whales Buy the Crash for Dinner Perks
Large holders accumulated TRUMP tokens despite dropping prices to win gala dinner seats, raising questions about potential post-event selling.